|
|
~~~~~~~~~~ HERNIA UMBLICALIS ~~~~~~~~~~~~~
~~~~~~~~~~~ GÖBEK FITKI ~~~~~~~~~~~~~~
TANIM :
Karin iç organlarının (barsak amentum v.b.) GÖBEK deliğinden geçerek
deri altında toplanması olayıdır.Evcil hayvanlarda çok görülür.
NEDENLER :
Edinsel ve congenital olarak şekillenir.
Edinsel(sonradan olan) fıtıklar aşırı ıkınmalar ve GÖBEK kordonu enfeksiyonu (omphalophlebitis)sonucu
şekillenir.Sigirlarda en çok congenital sekil görülür(doğuştan).Bazın GÖBEK
deliği travmalarla yırtılarak delikten fıtıklaşma meydana getirebilir.Bu tür
fıtıklara Hernia ventro-umblicalis(karin-gobek fitki)adi verilir.
SEMPTOM :
Bölgede hayvan türüne göre nohut tanesinden bir çocuk başı büyüklüğüne
(tay,dana)ulasan sinirli,yumuşak,esnek,ağrısız,basınçla ret olunabilen bir
şişkinlik görünümündedir.Palpasyona fıtık deliği görülebilir.
TEŞHİS :
2 ve 3 cu donemde teşhisi kolaylaştırmak için punksiyon yapılır.
PROGNOZ :
Yas ve fitkin büyüklüğüne göre değişir.Genç ve fıtık deliği küçük
olan olgularda olumlu.Taylardaki GÖBEK fitki congenital ve edinsel olaylarda kendiliğinden
iyileşebilir.Çünkü yayvan büyüdükçe karında kendiliğinden buyur ve derinleşir.Böylece
fıtıklaşan organı karin duvarına asan MESENTERYUM kısa kalarak organı FITIK
DELİĞİNDEN YUKARI (İÇERİ) çeker bir nevi onu asar ve fıtıklaşmayı durdurur.Bu arada
GÖBEK delgide skatrize olarak kapanır.Yalnız bu durum sadece mezenteryumla asılan
organlar için geçerlidir.Amentum için geçerli değildir.Bundan dolayı taylarda 6-12 ay kadar beklemekte yarar
vardır.Büyük hacimli fıtıklarda beklemek doğru değildir.Bogulmus GÖBEK fıtıklarında
prognoz kotudur.
TEDAVİ :
kendiliğinden iyileşmeyen gittikçe büyüyen complikasyonsuz GÖBEK fıtıklarında
kansız ve kanlı yöntem uygulanır.
1-KANSIZ yöntem :
A-)Bandaj
fıtık deliği küçük olanlarda ret edilme yapıldıktan sonra delik üzerine
uygun yastık koyduktan sonra sargı ile vücuda sarıp bölgeye basınç yapmak
yeterlidir.fıtık sargıları gelişimini tamamlamış hayvanlar ile reddedilemeyen
fıtıklarda kullanılmaz.
B-)Irkiltisel ve vezikan pomatların kullanılması
küçük fıtık şişkinlikleri üzerine vezikan pomatlar ( ong. vezikature ,pom.biiodure de mercure)
sürülür.Tuzlu su,alkol, 1/10 clorur de zinc eriyiği fitkin periferinden bağ
doku içine enjekte edilir.Bir gelişme olmazsa operatif müdahale yapılır.
C-)Kaso uygulaması
Genç hayvanların dişilerinde ve küçük delikli fıtıklarda yapışma yoksa kaso
uygulaması yapılır.
D-)Bağlama ve dikme
fıtıklaşan organ ret edilir.Dış ve iç fıtık kesesinin dibinden lastik ligatürle
bağlanır.Ligatürün alt tarafından dış ve iç fıtık keselerinden geçecek
şekilde çivi geçirilerek ligatürün kayması engellenir.
Bu yöntemlerin tamamı karin duvarının açılmasından korkulduğu ve antibiyotiklerin
olmadığı zamanlar kullanılırdı simdiyse tamamen kanlı yöntem kullanılmaktadır.Yani operasyon
yapılmaktadır.
|