• Feline Enfeksiyöz Peritonitis (FIP) kedilerin bağışıklık sistemim direk etkisi altına alan son derece öldürücü bir hastalıktır. FIP, coronoviridae familyasına bağlı, RNA sarmallı bir virüs tarafından meydana getirilir.

• Bu virüs, köpeklerin coronavirüs'una, domuzların bulaşıcı gastroenteritis'ine sebep olan domuz coronavirüs'una ve insanlarda solunum sistemi enfeksiyonuna sebep olan insan coronovirüs'una antijenik yönden benzerdir.
• FIP Virüsü, makrofajlar içinde çoğalabilme yeteneğine sahiptir. Makrofajlar içinde bölünüp, çoğaldıktan sonra da vücut içinde bazı hedef organlara doğru yayılma özelliği gösterir. Bu hedef organlar; karaciğer, dalak, lenfnodülleri. böbrekler, merkezi sinir sistemi, gözler ve bağırsaklardır.

Coronavirus

Genişlemiş lenfoid doku ile birlikte barsaklarda                         Forasik duvarda pyrograıniloma (Kuru Form).

FlP'in kuru formu (non-effusive) görülmektedir.

FIP EPIDEMIYOLOJISI:

• Virüs hem yabani hem de evcil kediler aracılığıyla dünyaya yayılır.
• FIP izahı güç, karmaşık bir hastalıktır, zira :

• bu hastalığın teşhisini tam olarak yapacak diagnostik kit mevcut değildir.
• hastalık hiç bir klinik belirti göstermeksizin ilerleme kaydeder.

• Klinik belirtiler ilk kez görünmeye başladığında zaten iş işten geçmiş olur, hasta ölme aşamasına gelmiştir.
• FIP'in etkili bir şekilde tedavisi mümkün değildir.
• Bir arada yaşayan, birbirleriyle sürekli temas içinde bulunan kedilerin en az %80-90'ında saptanabilir seviyelerde feline coronavirüs antikor titresi mevcuttur*. (*Hoskins J.D.,Compendium Vol.12, No 3, Nisan 1991.)
• Kedi popülasyonu içinde, kliniksel formda FIP'li kedilerin insidansı yaklaşık %1 'dir.
• FeLV hastalığı FIP'in gelişimine katkıda bulunan bir risk faktörüdür.
• FIP aşağıdaki durumlarda daha sık oluşur:

• 6 aylıktan 5 yasma kadar ki genç hayvanlarda*,(*Sherding, R.G. Feline mfectious Peritonitis, Saunders Manuel ofSmall Animal Practice, pp. 94-96)
• 10 yaşından daha yaşlı olan hayvanlarda - bunun muhtemel sebebi yaşlı hayvanlarda  immun yanıt oluşturma kabiliyetinde yaşanan eksikliktir.

• Hastalığın en yaygın olarak görüldüğü ortamlar kedilerin bir arada tutulduğu kedi barınakları veya birbirleriyle yada sokak kedileri ile yakın temasta bulunabildikleri ortamlardır.

Kliniksel olarak FIP belirtileri gösteren kediler can çekişerek yavaş, yavaş ölmeye başlamadan evvel, hastalıkları kronikleşerek, kilo vermeye başlarlar, ayrıca karınları şişer, zor nefes alıp verirler. Bizzat bu yaşananlara yakından tanıklık eden ve bütün bu olan biten karşısında bir şey yapamamanın ezikliği içerisinde bulunan hayvan sahipleri de, hayvanlarınm gözleri önünde kıvrana, kıvrana ölmesinden büyük üzüntü duyarlar.

• FIP virüsü salya, gaita ve idrar aracılığıyla sağlıklı hayvanlara bulaştırılır*.
• FIP virüsünün doğal bulaşma yolu oral-nazal boşluklardır*. (* Birchard S.,Sherding R.Saunders Manual ofSmall Animal Practice. W.B. Saunders, Philadelphia.1994)

Veteriner Eğitim Hastanelerinde her 10,000 kedide

 teşhis edilen hastalıkların sayısal dağılımı

          flv        fip       fiv          fpl

Bu grafik Purdue Üniversitesi Veteriner Fakültesi VMBD data bankasından alınan verilerdir. 1990 yılında veteriner eğitim hastanelerine başvuran 20,696 kediye konulan teşhislerin dökümüdür

•  FIP virüsünün vücuda ilk girdiği anla hastalık semptomlarının oluşmaya başlamasıarasındaki geçen zaman oldukça uzundur. Semptomlar haftalar, aylar hatta yıllar sonra ortaya çıkabilir.

• FIP'in primer enfeksiyon safhasında bulunan kediler, aşağıda bahsedilen spesifik olmayan ve belli belirsiz seyreden hastalık semptomları sergilerler:

•  Sebepsiz yükselen sonra azalan, inişli çıkışlı ve kronik bir hal almış vücut sıcaklığı,
•  burundan ve gözlerden hafif akıntı gelmesi,
• lenfbezlerininşişmesi,
• antibiyotik tedavisine yanıt verilmemesi,
• gittikçe artan oranlarda vücut ağırlığının kaybedilmesi,
• kısırlık ve neonatal ölümlerin artması.

• Sütten yeni kesilmiş yavru kediler sebebi belli olmayan ateş, zayıflık, kusma ve diyare semptomları gösterebilirler.
• FIP enfeksiyonu iki kliniksel formda cereyan eder.

• Taşkın (yaş) form
• Taşkın olmayan (kuru) form

FİP TİPLERİNİN KLİNİKSEL BELİRTİLERİ

• Canlı kedilerde FIP'in varlığım doğrulayacak belirleyici tek yöntem doku biyopsisidir.
• Kedilerin sebepsiz yere vücut sıcaklıkları artıyorsa, ve bunun sebebi kolaylıkla kestirilemiyorsa ilk şüphe duyulacak hastalık FIP olmalıdır.
• Yaygın olan kanının aksine, FIP'in kuru formu yaş formuna nazaran daha sıkça şekillenmektedir. Kuru formun teşhisinin daha güç olması nedeniyle, genel olarak FIP sanki çok az karşılaşılan bir hastalık olarak muamele görmekte ve hak ettiği önem verilmemektedir.
• Meydana gelen FIP hastalıklarımn %75'i kuru form, %25'i yaş form olarak karşımıza çıkmaktadır
• Kediler her yaşta FIP hastalığna yakalanabilirler, fakat yavru ve yaşlı kediler bu hastalığa karşı daha fazla hassasiyet gösterirler.
• FIP'in kliniksel formuna yakalanmış kedilerde prognoz ölümle son bulur. FIPeııfeksiyonunu iyileştirecek her hangi bir tedavi şekli yoktur.
• Tedavi denince, uzun dönemde kliniksel belirtileri hafifletmeye yardımcı olacak immunosupresif etkili kortikosteroid uygulaması akla gelebilir. Bu uygulama sitotoksik bir ilaçla yapılacak kemoterapi ile kombine halde yapılabilir. Böylece, antikorun yoğun miktarlarda bulunduğu enflammasyonun şiddeti azaltılabilir.

 Kaynak:biopharm teknik bülten